Yönetsel Coğrafya

Yönetsel Coğrafya

Prof. Dr. Ali Özçağlar 

Kamu hizmetlerinin mekânsal yönetiminde coğrafi koşulların doğrudan etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle, ülke içindeki yönetsel faaliyetlerin coğrafî mekânla ilişkisinin ortaya çıkarılmasında, “yönetsel coğrafya” devreye girmektedir. Yönetsel Coğrafya, yönetim konusunu mekânsal boyutta ele alan bir ders olup Türkiye’nin yönetsel coğrafyasına dair kavramlar üzerinde durulmakta; Türkiye’nin yönetsel bölünüş yapısı coğrafi tabana oturtularak analizi yapılmaktadır. Bu derste aşağıdaki konular işlenmektedir:

Coğrafya ve Yönetim; Yönetsel Coğrafya’nın Konusu ve Yönetim Bilimleri Açısından Önemi; Dünya’da ve Türkiye’de Yönetsel coğrafya; Yasalarda ve Devlet Yönetiminde Yönetsel Coğrafya.

Ülke ve Devlet: Yönetsel Coğrafyada Ülke (Devlet) Sınırları; Kara Ortamında Ülke (Devlet) Sınırlarının Tespiti; Akarsu ve Göllerde Ülke (Devlet) Sınırlarının Tespiti; Denizlerde Ülke (Devlet) Sınırlarının Tespiti; Ulusal Hava Sahası; Uluslararası Hava Sahası.

Ülke Yönetiminde Yönetsel Bölünüş ve Yönetim Alanları: Bazı ülkelerde uygulanan yönetsel bölünüş sistematiği; Mülki İdare, Mülki İdare Bölünüşü, Mülki İdare Alanları; Yerel Yönetim, Yerel Yönetimler ve Yerel Yönetim Alanları.

Yönetsel Coğrafya Açısından Yerleşmeler: Yerleşme, Yerleşmenin Unsurları, Yerleşmede Sit veSituasyon, Yerleşmelerin Şekil ve Doku Özellikleri, Yerleşme Adları.

Türkiye’deki Yerleşmeler: Bulundukları Jeomorfolojik Ünitelere Göre Yerleşmeler; Kırsal Yerleşmeler; Kentsel Yerleşmeler (Kasabalar ve Şehirler)

Türkiye’deki Yerleşmelerin Yönetsel  Bölünüş İçindeki İşlevleri: Yönetsel  İşlevi Olan Kırsal Yerleşmeler; İlçe merkezi durumundaki kasabalar; İlçe merkezi durumundaki şehirler; İl Merkezi durumundaki kasaba ve küçük şehirler; İl Merkezi Durumundaki şehirler; İl/İlçe Merkezliği Görevi Olmayan Belediye Teşkilatlı Yerleşmeler (Beldeler)

Türkiye’nin Yönetsel Bölünüş Yapısı: Osmanlı Devletinin Yönetsel Bölünüş Yapısı; Cumhuriyet Döneminde Türkiye’nin Yönetsel Bölünüş Yapısı.

Ülke Tabanını Oluşturan Yönetsel Alanlar: Yerel Yönetim Alanları; Köy Yönetim Alanları; Tek Yerleşmeli Köy Yönetim Alanları; Çok Yerleşmeli Köy Yönetim Alanları; Mahalleli Köy Yönetim Alanları; Sürekli ve Dönemlik Kır Yerleşmelerinin Birlikte Bulunduğu Köy Yönetim Alanları; Yeni Köy Kurulması; Köy Yönetim Alanlarında Sınırların Belirlenmesi; İki köy arasında anlaşmazlık yaratan sorunlu sınırlar; Köylere Ad Verilmesi ve Nüfus Tespiti; Türkiye’deki Köy Yönetsel  Alanlarının Bölgesel Dağılımı.

Kentsel Yönetsel  Alanlar: Normal Statüdeki İl Merkezlerinin Kentsel Yönetsel  Alanları; Büyükşehir Belediyeli İl Merkezlerinin Kentsel Yönetsel  Alanları; İlçe Merkezlerinin Kentsel Yönetsel  Alanları; Beldelerin Yönetsel  Alanları; Kentsel Yerleşmelerde Belediyelerin Yönetsel  Sınırları ve Mücavir Alan Sınırları; Köy ve Kent yönetsel Alanları Dışında Yer Alan Devlet Hazine Arazilerinin Yönetsel  Bölünüş İçindeki Yeri.

Türkiye’nin Mülki İdare Bölümleri: Yönetsel Yönden İşlevleri Olmayan Bucaklar; Bucakların İşlevlerini Yitirmeleri Üzerine Geliştirilen Kırsal Yönetim Projeleri; İlçeler: Bucak Sayılarına Göre İlçeler, İl İçindeki Konumlarına Göre İlçeler (Merkez İlçeler, Taşra İlçeleri).

Yeni İl ve İlçe Oluşturmada Ve Yönetim Merkezi Tayin Etmede Etkili Olan Coğrafi Faktörler

Türkiye’nin Yönetsel Bölünüş Planlamasına Yönelik Öneriler Kapsamında Yönetsel Coğrafya Bakımından Oluşturulmasında Yarar Görülen Yeni İller.